نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1 دانشآموخته کارشناسی ارشد سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، دانشکده برنامهریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز
2 دانشجوی کارشناسی ارشد سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، دانشکده جغرافیا؛ دانشگاه تهران
3 گروه سنجش از دورو GIS دانشگاه تبریز
4 گروه سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز
چکیده
جنگلهای مانگرو از مهمترین جنگلهای مناطق حارهای و نیمه حارهای هستند که در امتداد سواحل جزر و مدی یافت میشوند. این جنگلها یکی از آسیب پذیرترین اکوسیستمهای دریایی بهشمار میآیند که طی چندین سال تحت تأثیر فعالیتهای انسانی دستخوش تغییرات میشوند. بنابراین پایش سریع و به موقع آنها بایست در اهداف برنامهریزان زیست محیطی قرار گیرد. امروزه سنجش از دور بهعنوان ابزاری قدرتمند و بهروز جهت پایش سریع جنگلها شناخته شده است. هدف از این مطالعه بررسی تغییرات 30 ساله جنگلهای مانگرو دماغه شمالی جزیره قشم طی سالهای 1986، 2000 و 2020 است. براساس اهداف پژوهشی نقشه پوششی مانگرو با اعمال الگوریتم ماشین بردار پشتیبان بروی تصاویر لندست 5 و 8 در محیط آنی گوگل ارث انجین استخراج گردید. نتایج یررسی تغییرات 30 ساله حاکی از آن بود که جنگلهای مانگرو طی ادوار پژوهشی (1986 تا 2020) روندی افزایشی داشته است بدین صورتکه مساحت جنگلهای مانگرو در سال 1986 از 78/5130 هکتار به 87/5471 هکتار در سال 2000 رسیده است که در حقیقت به میزان 23/6% مساحت جنگلها افزایش داشته است. اما مساحت این جنگلها در سال 2020 به 13/5967 هکتار رسیده است که این میزان نسبت به مساحت یاد شده در سال 1986 به 02/14% افزایش یافته است. بطور کلی نتایج این پژوهش نشان میدهد که افزایش جنگلهای مانگرو طی ادوار مطالعاتی نتیجهی جنگلکاری مصنوعی توسط بومیان منطقه به منظور حفظ این اکوسیستم دریایی در منطقه بوده است که به تبع آن باعث رونق صنعت گردشگری در استان هرمزگان و حتی منطقه قشم شده است. آنچه که در پژوهش کنونی باعث تسریع فرایند پردازشی گردید، استفاده از الگوریتم ماشین بردار پشتیبان و سامانه آنلاین گوگل ارث انجین است.
تازه های تحقیق
بهطورکلی افزایش سطح پوششی مانگرو در جزیره قشم تابع عوامل متعددی نظیر بالا آمدن سطح اساسی دریاهای آزاد، تغییر خواص شیمیایی آبهای ورودی به این منطقه از تنگه هرمز، ورود آبهای شور رودخانه مهران و همچنین شرایط حاصلخیزی رسوبات و از همه مهمتر عملکرد گنبدهای نمکی در منطقه مطالعاتی هست. آنچه بیشازپیش نظارت بر تغییرات جنگلهای مانگرو را در جهان میسر ساخته استفاده از دادههای ماهوارهای قدمت بالای لندست است. امروزه این حجم عظیم از دادههای رایگان ماهوارهای بدون دریافت دادهی ماهوارهای حجیم و همچنین دارا بودن سختافزار قدرتمند در فضای ابری گوگل ارث انجین قابلدسترسی و پردازش است، چراکه این پلتفرم محاسباتی قدرتمند دارای الگوریتمهای طبقهبندی و ماژولهای پردازشی قدرتمند است. در آخر پیشنهاد میشود از این سامانه نوین بهمنظور آشکارسازی تغییرات کاربری اراضی در ابعاد مقیاس متفاوت استفاده شود
کلیدواژهها
موضوعات
عنوان مقاله [English]
Rapid monitoring of mangrove cover changes using support vector machine algorithm in Google Earth Engine computing platform (Case study: Qeshm mangrove forests)
نویسندگان [English]
1 Master graduate from tabriz U, Department of RS & GIS
2 MSc. student of Remote Sensing and Geographic Information System, Faculty of Geography; University of Tehran
3 Associate Prof Department of Remote Sensing and GIS. Faculty of Planning and Environmental Sciences. University of Tabriz
4 Assistant Professor of Remote Sensing and Geographic Information System, Faculty of Planning and Environmental Sciences, University of Tabriz
چکیده [English]
Mangrove forests are one of the most important tropical forests found along the tidal coast. These forests are one of the most vulnerable marine ecosystems that are changing over the years due to human activities. Therefore, their prompt and timely monitoring should be the goal of environmental planners. The aim of this study was to investigate the 30-year changes of mangrove forests in the northern part of Qeshm Island during 1986, 2000 and 2020. Based on the research objectives, the mangrove cover map was extracted by applying SVM algorithm to Landsat 5 and 8 images in the instantaneous environment of Google Earth Engine. The results of 30 years of change showed that mangrove forests during the research periods (1986 to 2020) have an increasing trend, so that the area of mangrove forests in 1986 increased from 5130.78 hectares to 5471.87 hectares in 2000, which in fact amounted to 6.23% The area of forests has increased. However, the area of these forests reached 5967.13 hectares in 2020, which is an increase of 14.02% compared to the mentioned area in 1986. the results of this study show that the increase of mangrove forests during the study periods has been the result of artificial afforestation by the natives in order to preserve this marine ecosystem in the region, which has led to the prosperity of tourism industry in Qeshm region. What has accelerated the processing process in the current study is the use of the SVM algorithm and the Google Earth Engine system.
کلیدواژهها [English]
جنگلهای مانگرو از مهمترین جنگلهای مناطق حارهای و نیمه حارهای هستند که در امتداد سواحل جزر و مدی یافت میشوند .این جنگلها یکی از آسیبپذیرترین اکوسیستمهای دریایی بهشمار میآیند که طی چندین سال تحت تأثیر فعالیتهای انسانی دستخوش تغییرات میشوند. بنابراین پایش سریع و به موقع آنها بایست در اهداف برنامهریزان زیست محیطی قرار گیرد. امروزه سنجش از دور بهعنوان ابزاری قدرتمند و بهروز جهت پایش سریع جنگلها شناخته شده است. هدف از این مطالعه بررسی تغییرات 08 ساله جنگلهای مانگرو دماغه شمالی جزیره قشم طی سالهای 6801، 2888 و 2828 است. براساس اهداف پژوهشی نقشه پوششی مانگرو با اعمال الگوریتم ماشین بردار پشتیبان بروی تصاویر لندست 5 و 0 در محیط آنی گوگل ارث انجین استخراج گردید .
نتایج یررسی تغییرات 08 ساله حاکی از آن بود که جنگلهای مانگرو طی ادوار پژوهشی )6801 تا 2828( روندی افزایشی داشته است بدین صورتکه مساحت جنگلهای مانگرو در سال 6801 از 80/5608 هکتار به 08/5086 هکتار در سال 2888 رسیده است که در حقیقت به میزان 20/1% مساحت جنگلها افزایش داشته است. اما مساحت این جنگلها در سال 2828 به 60/5818 هکتار رسیده است که این میزان نسبت به مساحت یاد شده در سال 6801 به 82/60% افزایش یافته است. بطور کلی نتایج این پژوهش نشان میدهد که افزایش جنگلهای مانگرو طی ادوار مطالعاتی نتیجهی جنگلکاری مصنوعی توسط بومیان منطقه به منظور حفظ این اکوسیستم دریایی در منطقه بوده است که به تبع آن باعث رونق صنعت گردشگری در استان هرمزگان و حتی منطقه قشم شده است. آنچه که در پژوهش کنونی باعث تسریع فرایند پردازشی گردید، استفاده از الگوریتم ماشین بردار پشتیبان و سامانه آنلاین گوگل ارث انجین است.