نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1 گروه نقشه برداری، دانشکده فنی و مهندسی مرند، دانشگاه تبریز،
2 گروه مهندسی نقشه برداری، دانشکده فنی و مهندسی مرند، دانشگاه تبریز
چکیده
در این تحقیق، یک رویکرد ترکیبی از داده های سنجش از دور و کتابخانه طیفی جهت برآورد گسیلمندی سطح پیشنهاد گردیده است که بر روی هر سنجنده اپتیکی قابل اجراست. روش پیشنهادی نه تنها گسیلمندی سطح را بصورت تابعی از انعکاس عوارض مختلف سطح تخمین میزند، بلکه توابع پاسخ طیفی باندهای حرارتی و انعکاسی را در برآورد گسیلمندی سطح مد نظر قرار می-دهد. روش پیشنهادی بر روی تصویری از لندست 8 اجرا شد و گسیلمندی حاصل با دو محصول گسیلمندی سنجنده استر مقایسه و اعتبارسنجی شد. نتایج نشان داد که گسیلمندی حاصل از روش پیشنهادی در باند 10 حرارتی لندست 8 در مقایسه با محصول گسیلمندی متناظر تصویر بررسی اول و دوم سنجنده استر به ترتیب دارای خطای 0.76% و 0.75% با در نظر گرفتن پارامتر ریشه میانگین مربعات خطا می باشد، همچنین این خطا در باند 11 حرارتی به ترتیب دارای مقدار 1.49% و 1.06% محاسبه گردید. خطای بیشتر در باند حرارتی 11 می تواند مربوط به اختلاف نسبتاً زیاد در تابع پاسخ طیفی و رنج طیفی و طول موج موثر بین باند 11 لندست 8 و باند 14 استر باشد. نتایج این تحقیق، گسیلمندی سطح را بصورت تابعی از بازتاب باندهای انعکاسی محاسبه کرده و گسیلمندی سطح در هر پیکسیل متناسب با بازتاب انعکاسیش مقدار گسیلمندی خاص خود را دارد که متفاوت از پیکسیلهای مجاورش است در حالیکه در روش قبلی برای گروهی از پیکسلها که مقادیر ثابتی از ضریب گسیل تعلق میگرفت و گسیلمندی سطح بصورت مقدار ثابت و گسسته در هر منطقهای از تصویر محاسبه میگردید.
تازه های تحقیق
پارامتر گسیلمندی سطح، یکی از مهمترین ویژگی ذاتی مواد و پدیدههای سطح زمین است، لذا نه تنها برآورد این پارامتر برای به دست آوردن دمای سطح زمین ضروری است بلکه آن اطلاعات مفیدی برای زمینشناسی و مطالعات زیست محیطی، نقشههای معدنی فراهم میکند و یکی از مهمترین پارامترهای ورودی برای مدلهای آب و هوا، محیط زیست و بیولوژیکی است. اهمیت برآورد پارامتر گسیلمندی تا اندازهای ارزشمند است که یک پروژه بزرگ در موسسه فناوری کالیفرنیا توسط سازمان ملی هوانوردی و فضایی ناسا، آزمایشگاه نیروی محرکه جت، انجام شد. برای رسیدن به چنین محصول ارزشمند، ناسا در طول 07 سال با استفاده از میلیونها تصویرسنجنده استر مجموعه پایگاه دادههای مختلف، گسیلمندی را تولید کردند. در این تحقیق، یک رویکرد جدید برآورد گسیلمندی سطح بر اساس روش ترکیبی از دادههای سنجش از دور و کتابخانه طیفی برای باندهای حرارتی لندست 8 پیشنهاد گردیده است که برای هر سنجنده اپتیکی قابل اجراست. جهت تخمین دقیقتر گسیلمندی برای مناطق خاک بایر، گسیلمندی سطح به صورت تابعی از بازتاب باندهای انعکاسی در محدوه طیفی 9/1 تا 74/7 میکرومتر محاسبه شده است .کارایی و اثربخشی روش پیشنهادی، به صورت عملی بر روی تصویری از لندست 8 اجرا گردید و گسیلمندی حاصل با دو محصول گسیلمندی استر مقایسه و صحتسنجی شد. نتایج نشان داد که گسیلمندی سطح در هر پیکسیل متناسب با بازتاب انعکاسیاش مقدار گسیلمندی خاص خود را دارد که متفاوت از پیکسیلهای مجاورش است در حالیکه در روش قبلی برای گروهی از پیکسلها که در یک گروه) مناطق خاک بایر، پوشش گیاهی متراکم، و یا ترکیبی از پوشش گیاهی و خاک( طبقهبندی میشدند، مقادیر ثابتی از ضریب گسیل به آنها تعلق میگرفت و گسیلمندی سطح به صورت مقدار ثابت و گسسته در هر منطقهای از تصویر محاسبه میگردید. همچنین، ارزیابی میزان خطاهای نتایج روش پیشنهادی با دو تصویر از محصول گسیلمندی سنجنده استر انجام گرفت و نشان داد که خطای گسیلمندی حاصل از روش پیشنهادی در باند 01 حرارتی لندست 8 در مقایسه با محصول گسیلمندی متناظر تصویر بررسی اول و دوم استر بهترتیب دارای خطای 67/1% و 67/1% با در نظر گرفتن پارامتر ریشه میانگین مربعات خطا میباشد، همچنین این خطا در باند 00 حرارتی به ترتیب دارای مقدار 94/0% و 17/0% محاسبه گردید. خطای بیشتر در باند حرارتی 00 میتواند مربوط به اختلاف نسبتاً زیاد در تابع پاسخ طیفی و رنج طیفی و طول موج موثر بین باند 00 )7/00 تا 7/07 میکرومتر( لندست 8 و باند 09 )47/01 تا 77/00 میکرومتر( استر باشد. علیرغم اینکه در مناطق خاک بایر تغییرات گسیلمندی زیاد بوده و در روشهای قبلی مقدار ثابت ضریب گسیل برای چنین مناطقی اختصاص میدادند که دقت کمتری داشت و با عدم قطعیت زیادی همراه بود، زیرا گسیلمندی خاک با بافت، رنگ، رطوبت و سایز اجزاء فیزیکی و شیمیایی آن تغییر میکند. در مقابل، در روش پیشنهادی که ازیک رویکرد ترکیبی از داده های سنجش از دور و کتابخانه طیفی جهت برآورد گسیلمندی سطح حسن امامی و آرش رحمانیزاده بازتاب باندهای انعکاسی استفاده میکند ،اغلب خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک در آن منعکس میشود و در محاسبه گسیلمندی سطح دخالت داده میشود. بنابراین، برخلاف روشهای قبلی ،روش پیشنهادی نه تنها با دقت بهتری گسیلمندی سطح را به صورت تابعی از بازتاب انعکاسی عوارض مختلف سطح تخمین میزند، بلکه تـوابع پاسخ طیفی باندهای حرارتی و انعکاسی را در برآورد گسیلمندی سطح مد نظر قرار میدهد. همچنین، روش پیشنهادی رابطه ضعیف بین گسیلمندی و بازتاب فقط باند قرمز در روشهای قبلی را بدلیل استفاده از بازتاب همه باندهای انعکاسی تقویت مینماید و بر روی اغلب سنجندهها قابل اجراست. لذا بر این اساس روش پیشنهادی تخمین دقیقتری از گسیلمندی سـطح را برآورد مـینماید، با این حال ،شایسته است که روش پیشنهادی بـر روی دادههای سنجندههای مختلف و مناطق مختلف تست و بررسی گردد.
کلیدواژهها
عنوان مقاله [English]
A Synthesis Approach of Remote Sensing Data and Spectral Libraries to Estimate Land Surface Emissivity
نویسندگان [English]
1 Department of Geomatics, School of Marand Engineering, University of Tabriz,
2 Department of Geomatics, Marand Faculty of Engineering, University of Tabriz, Tabriz, Iran,
چکیده [English]
In this research, a synthesis approach to estimating Land surface emssivity (LSE) using remote sensing data and a spectral library that can be used to any optical sensor is proposed. The suggested method not only estimates the LSE as a function of the reflection of various surface effects, but it also takes into account the spectral response functions (SRF) of the thermal and reflective bands when calculating the LSE. The suggested approach was applied to a Landsat 8 imagery, and the resulting LSE was compared to and verified using two LSE products from the ASTER. The findings indicated that the LSE from the proposed methodology in Landsat 8 thermal band 10 has a root-mean-square error of 0.76 % and 0.75 %, respectively, when compared to the equivalent LSE product of the first and second ASTER Images. This error was also calculated in the 11 thermal band, with values of 1.49 and 1.06 %, respectively. This error was also calculated in the 11 thermal band, with values of 1.49 and 1.06 %, respectively. The results of this study compute the surface emissivity as a function of the reflectance of the reflective bands, and each pixel associated with that reflectance has a unique emissivity value that differs from that of nearby pixels. The prior technique, on the other hand, assigned a constant emissivity coefficient to the value of the group of pixels, and the surface emissivity was computed as a constant discrete value in each part of the image.
کلیدواژهها [English]
در این تحقیق، یک رویکرد ترکیبی از دادههای سنجش از دور و کتابخانه طیفی جهت برآورد گسیلمندی سطح پیشنهاد گردیده است که بر روی هر سنجنده اپتیکی قابل اجراست. روش پیشنهادی نه تنها با دقت بهتری گسیلمندی سطح را بصورت تابعی از انعکاس عوارض مختلف سطح تخمین میزند، بلکه توابع پاسخ طیفی باندهای حرارتی و انعکاسی را در برآورد گسیلمندی سطح مدنظر قرار میدهد. همچنین، روش پیشنهادی رابطه ضعیف بین گسیلمندی و بازتاب فقط باند قرمز در روشهای قبلی را بدلیل استفاده از بازتاب همه باندهای انعکاسی تقویت مینماید. روش پیشنهادی بر روی تصویری از لندست 8 اجرا شد و گسیلمندی حاصل با دو محصول گسیلمندی سنجنده هوابرد پیشرفته با رادیمترسنج انعکاسی و حرارتی )استر( مقایسه و اعتبارسنجی شد. نتایج نشان داد که گسیلمندی حاصل از روش پیشنهادی در باند 01 حرارتی لندست 8 در مقایسه با محصول گسیلمندی متناظر تصویر بررسی اول و دوم سنجنده استر به ترتیب دارای خطای 67/1% و 67/1% با در نظر گرفتن پارامتر ریشه میانگین مربعات خطا میباشد، همچنین این خطا در باند 00 حرارتی به ترتیب دارای مقدار 94/0% و 17/0% محاسبه گردید .خطای بیشتر در باند حرارتی 00 میتواند مربوط به اختلاف نسبتاً زیاد در تابع پاسخ طیفی و رنج طیفی و طول موج موثر بین باند 00لندست 8 و باند 09 استر باشد. نتایج این تحقیق، گسیلمندی سطح را به صورت تابعی از بازتاب باندهای انعکاسی محاسبه کرده و گسیلمندی سطح در هر پیکسیل متناسب با بازتاب انعکاسیش مقدار گسیلمندی خاص خود را دارد که متفاوت از پیکسیلهای مجاورش است در حالی که در روش قبلی برای گروهی از پیکسلها که مقادیر ثابتی از ضریب گسیل تعلق میگرفت و گسیلمندی سطح بصورت مقدار ثابت و گسسته در هر منطقهای از تصویر محاسبه میگردید .
کلمات کلیدی: گسیلمندی سطح زمین، دمای سطح زمین، لندست 8، سنجش از دور.