نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای گروه جغرافیای طبیعی دانشگاه تربیت مدرس
2 استاد گروه جغرافیای طبیعی دانشگاه تربیت مدرس،تهران،ایران
3 استادگروه جغرافیای طبیعی دانشگاه تربیت مدرس،تهران،ایران
چکیده
بارش مهمترین عامل در چرخه هیدرولوژی است که دارای تغییرات زیاد زمانی و مکانی است استفاده از دادهای بارش ماهوارهای میتواند کاربرد زیادی در تحقیقات اقلیمی و هیدرولوژیکی بویژه در مناطق فاقد آمار بارندگی داشته باشد. در طول سه دهه گذشته، تعداد زیادی از مجموعه دادههای بارش جهانی برگرفته از ماهواره، توسعه و مورد استفاده قرار گرفته اند. هدف پژوهش حاضر بررسی میزان کارایی دادههای بارش ماهوارهای مجموعه PERSIANN است که شامل چهار منبع PERSIANN ، PERSIANN-CCS ، PERSIANN-CDRو PDIR- PERSIANNمیباشد. بدین منظور دادههای روزانه، ماهانه و سالانه این محصولات در سطح ایران و در بازه زمانی 2022-2008 با دادههای مشاهداتی 129 ایستگاه هواشناسی مورد مقایسه قرار گرفت. اعتیار سنجی میزان دقت دادههای بارش ماهوارهای با استفاده از شاخصهای آماری CC و RMSE و شاخصهای طبقه بندی POD، FAR ، CSI ، HSS و KSS انجام گرفت نتایج در مقیاس روزانه حاکی از کارایی بهتر منبع PDIR- PERSIANNبا همبستگی و RMSE به ترتیب 30/0و 4/3 میلیمتر و عملکرد بهتر در شاخصهای POD، CSI و KSS است. در مقیاس ماهانه و سالیانه PERSIANN-CDR با مقدار همبستگی 81/0، 78/0 و RMSE4/23 و 7/152 میلیمتر بهترین برآورد را در بارش ماهانه و سالیانه دارد. منبع PERSIANN دارای کم برآوردی بارش سالانه و منیع PERSIANN-CCS نیز دارای بیشبرآوردی بارش است. با این وجود در نواحی پربارش واقع در نوار شمالی و رشتهکوه زاگرس هر چهار منبع خانوادهPERSIANN بارش سالانه را کمتر از مقدار واقعی گزارش کردند بهعلاوه هر چهار منبع بارشی در مقیاس ماهانه عملکردی بهتر نسبت به مقیاس روزانه و سالانه دارند.
تازه های تحقیق
بارش یکی از مولفههای اقلیمی است که دارای تغییرات زیاد زمانی و مکانی است توسعه روزافزون ماهوارهها و الگوریتمهای بارش ماهوارهای، پتانسیل جدیدی برای برآورد بارش فراهم کرده است. لازمه استفاده از این منابع بارشی، اطمینان از میزان دقت و کارایی این دادهها است. این تحقیق به بررسی میزان دقت محصولات بارشی خانوادهPERSIANN در سه مقیاس روزانه، ماهانه و سالانه طی بازه زمانی سال 2008 تا سال 2022 و در سطح کشور ایران پرداخته است. جهت ارزیابی، نتایج حاصله از چهار منبع ماهواره با دادههای 129 ایستگاه هواشناسی سینوپتیک و فرودگاهی سازمان هواشناسی کشور مورد مقایسه گرفت. صحتسنجی نتایج بدست آمده با استفاده از دو شاخص آماری CCو RMSEو نیز پنج شاخص طبقهبندی انجام گردید. در مقیاس روزانه غیر از شاخص FAR و HSSکه منبعPERSIANN نتایج مناسبتری کسب کرد، در شاخصهای آماری و طبقه بندی CC،RMSE ، POD، CSI و KSS بهترین عملکرد توسط منبع بارشی P-PDIR مشاهده گردید. در مقیاس ماهانه منبع P-CDR توانایی بهتری در مقایسه با سه منبع دیگر دارد. این برتری در شاخصهای آماری CC، RMSE و شاخص طبقهبندی POD دیده میشود. به علاوه در نمودار تیلور هم نزدیکترین منبع به دادههای ایستگاهی براساس CC، RMSE و انحراف معیار، P-CDR بود. لازم به ذکر است تصحیح P-CDR با دادههای ماهانه بارانسنجیGPCP میتواند دلیل کارایی بهتر این پایگاه بارشی باشد. در مقیاس سالانه به مانند مقیاس ماهانه P-CDR بالاترین دقت در برآورد بارش را در بین مجموعههای بارشی خانوادهPERSIANN دارد. در این پژوهش منبعPERSIANN بارش سالانه را کمتر از مقدار واقعی برآورد کرده و شاهد بیشبرآوردی در تخمین بارش سالانه توسط منبع P-CCS هستیم. با این وجود در نواحی پربارش واقع در نوار شمالی و رشتهکوه زاگرس هر چهار منبع خانوادهPERSIANN بارش سالانه را کمتر از مقدار مشاهداتی گزارش کردند. در پایان میتوان بیان کرد که: الف) در مقیاس روزانه P-PDIR از میزان دقت بالاتری در میان خانوادهPERSIANN برخوردار است. ب) در مقیاس ماهانه و سالانه P-CDR عملکرد بهتری دارد و ج) مجموعه بارشی خانوادهPERSIANN در مقیاس ماهانه کارایی بالاتری نسبت به مقیاس سالانه و روزانه دارند.
کلیدواژهها
موضوعات
عنوان مقاله [English]
Evaluation of PERSIANN family satellite precipitation data on daily, monthly and annual scale in Iran
نویسندگان [English]
1 Physical Geography Department, Tarbiat Modares University
2
3 Physical Geography department, Tarbiat Modares university
چکیده [English]
Precipitation is the most important factor in the hydrological cycle, which has many temporal and spatial changes. The use of satellite precipitation data can be of great use in climatic and hydrological research, especially in areas without rainfall statistics. Over the past three decades, a large number of satellite-derived global precipitation datasets have been developed and used. The purpose of the current research is to investigate the accuracy of the satellite precipitation data of the PERSIANN family products, which includes: PERSIANN, PERSIANN-CCS, PERSIANN-CDR and PERSIANN-PDIR. For this purpose, the daily, monthly and annual data of these products were compared with the observational data of 129 meteorological stations in Iran and in the period of 2008-2022. The evaluation of the accuracy of satellite precipitation data was done using CC and RMSE statistical indices and POD, FAR, CSI, HSS and KSS Categorical metrics. The results on a daily scale indicate the better efficiency of the PERSIANN-PDIR source with correlation and RMSE is 0.30 and 3.4 mm respectively and better performance in POD, CSI and KSS indices. In the monthly and annual scale, PERSIANN-CDR has the best estimation in monthly and annual precipitation with correlation values of 0.81, 0.78 and RMSE 23.4 and 152.7 mm. The PERSIANN source has an underestimation of annual precipitation and the PERSIANN-CCS source also has an overestimation of precipitation. However, in the high rainfall areas located in the northern belt and the Zagros mountain range, PERSIANN family products reported the annual rainfall lower than the actual amount and perform better on a monthly scale than on a daily and annual scale.
کلیدواژهها [English]
بارش مهمترین عامل در چرخه هیدرولوژی است که دارای تغییرات زیاد زمانی و مکانی است استفاده از دادهای بارش ماهوارهای میتواند کاربرد زیادی در تحقیقات اقلیمی و هیدرولوژیکی بویژه در مناطق فاقد آمار بارندگی داشته باشد. در طول سه دهه گذشته، تعداد زیادی از مجموعه دادههای بارش جهانی برگرفته از ماهواره، توسعه و مورد استفاده قرار گرفته اند. هدف پژوهش حاضر بررسی میزان کارایی دادههای بارش ماهوارهای مجموعه PERSIANN است که شامل چهار منبع PERSIANN ، PERSIANN-CCS ، PERSIANN-CDRو PDIR- PERSIANN میباشد. بدین منظور دادههای روزانه، ماهانه و سالانه این محصولات در سطح ایران و در بازه زمانی 2022-2008 با دادههای مشاهداتی 129 ایستگاه هواشناسی مورد مقایسه قرار گرفت. اعتبار سنجی میزان دقت دادههای بارش ماهوارهای با استفاده از شاخصهای آماری CC و RMSE و شاخصهای طبقهبندی POD، FAR، CSI، HSS و KSS انجام گرفت. نتایج ارزیابی در مقیاس روزانه حاکی از کارایی بهتر منبع PDIR- PERSIANNبا همبستگی و RMSE به ترتیب 30/0 و 4/3 میلیمتر و عملکرد بهتر در شاخصهای POD، CSI و KSS است. در مقیاسهای ماهانه و سالانه PERSIANN-CDR با مقدار همبستگی 81/0، 78/0 و RMSE4/23 و 7/152 میلیمتر بهترین برآورد را در بارش ماهانه و سالانه دارد. منبع PERSIANN دارای کمبرآوردی بارش سالانه و منبع بارشی PERSIANN-CCS نیز دارای بیشبرآوردی بارش است. با این وجود در نواحی پربارش واقع در نوار شمالی و رشتهکوه زاگرس، هر چهار منبع خانوادهPERSIANN بارش سالانه را کمتر از مقدار واقعی گزارش کردند.