Remote Sensing and GIS Applications in Environmental Sciences
Integrated application of MCDM-AHP and future research strategies in urban water supply and management (Study area: District 5 of Tabriz metropolis)
Document Type : Original Article
Authors
1 Professor Department of Urban and Regional Planning, Faculty of Planning and Environmental Sciences, University of Tabriz
2 Professor, Department of Urban and Regional Planning, Faculty of Planning and Environmental Sciences, Tabriz University, Tabriz, Iran
3 MSc student in Urban Management, Department of Urban and Regional Planning, Tabriz University, Tabriz, Iran
Abstract
In this research, an attempt has been made to provide futuristic strategies in urban water supply and management by estimating the population, consumption of citizens in region 5 and identifying the influencing factors on urban water supply and management, and to find the best futuristic strategy. It was used for short-term use in the 5th area of Tabriz.
In this research, the population was predicted using the People software, and then each component was weighted using the Ahp model, and the best strategy was selected using the ExpertChoice software.
Among the strategies (strategies to reduce water wastage, intelligentization of water infrastructure, education and information, incentive and punishment policies, increasing water knowledge, economical technologies and modern water resources) presented in order to improve conditions, the strategy of intelligentization of water infrastructure with a coefficient of 0.310 The title of the most optimal strategy has been introduced.
Traditional and old strategies of urban water supply and management mechanisms will not be responsible for future cities and their population growth; Therefore, in order to improve its fields, forward-looking strategies have been presented and actions should be taken to change the ineffective traditional organizations. In this article, an attempt has been made to choose the most optimal strategy for the 5th region of Tabriz by presenting several active and passive strategies in the field of supply and management and identifying the major influencing factors in the water supply process of Tabriz city.
Keywords
Main Subjects
چکیده
رشد شهرها همواره با رشد جمعیتی و افزایش مصارف آبی همراه بوده است، با افزایش میزان مصرف منابع آبی و خطر تجدید نشدن آنان همواره شهرها را دچار چالش میکند. منطقه 5 شهرداری تبریز با افزایش جمعیت و بروز مشکلاتی در تهیه منابع آبی مورد نیاز شهروندان دچار چالش شده و هرساله در زمینه تأمین و مدیریت آب شهری با مشکل روبرو میشود. در این پژوهش سعی شده است تا با برآورد جمعیت، میزان مصرف شهروندان در منطقه 5 و شناسایی عوامل تأثیرگذار بر تأمین و مدیریت آب شهری به ارائهی استراتژیهای آینده پژوهانه در تأمین و مدیریت آب شهری دست یافت و بهترین استراتژی آینده پژوهانه را برای استفاده در کوتاه مدت در منطقه 5 تبریز به کار بست. در این پژوهش ابتدا با استفاده از نرمافزار People به پیش بینی جمعیت پرداخته شد و سپس با استفاده از مدل Ahp هریک از مؤلفهها وزن دهی شدند و علاوه بر آن با استفاده از نرمافزار ExpertChoice بهترین استراتژی انتخاب گردید. در بین استراتژیهای (استراتژیهای کاهش هدر رفت آب، هوشمندسازی زیرساختهای آبی، آموزش و اطلاعرسانی، سیاستهای تشویقی و تنبیهی، افزایش دانش آب، فناوریهای صرفه جویانه و منابع آب نوین) ارائه
شده در راستای بهبود شرایط، استراتژی هوشمندسازی زیرساختهای آبی با ضریب 0.310 به عنوان بهینهترین راهبرد معرفی شده است.راهبردهای سنتی و قدیمی سازوکارهای تأمین و مدیریت آب شهری برای شهرهای آینده و رشد جمعیتی آنان پاسخگو نخواهند بود؛ لذا برای بهبود زمینههای تامین کننده آب شهری به ارائهی استراتژیهای آینده پژوهانه در این باره پرداخته شده و در صدد تغییر در سازمندیهای سنتی غیرکارآ مطالعاتی صورت پذیرد. در این مقاله سعی شده تا با ارائهی چند استراتژی فعال و غیرفعال در زمینه تأمین و مدیریت و شناسایی عوامل عمده تأثیرگذار در روند تأمین آب شهر تبریز بهینهترین راهبرد را برای منطقه 5 تبریز انتخاب کرد.
- اسفندیاری، م (1380). شرکت سهامی مدیریت منابع آب ایران، دفتر اقتصاد آب، اقتصاد آب: گزینش سازگاری با تنگناها، 12-14.
- اگدرنژاد، ا، ابراهیمی پاک، ن.ع، محمدی والا، ه، قربانی، ز، و احمدی، م ) 1400 (. پهنه بندی کیفیت آب زیرزمینی دشت مختاران به منظور آبیاری با استفاده از روش تحلیل شبکه ای ( ANP)، فصلنامه علوم و تکنولوژی محیط زیست، 23(6)، 46-33.
- بهشتی، محمدباقر، بهبودی، داود، زالی، نادر و احمدزاده دلجوان، فهمیه(1399). سناریو های مدیریت منابع آب بر مبنای رویکرد آینده پژوهی: مطالعه موردی شهرستان تبریز، سامانه مدیریت نشریات علمی، دانشگاه بین المللی امام خمینی، دوره 5، شماره 2.
- پارسافر، ن (1390). بررسی اثر فاضلاب شهری و پساب تصفیه شده آن بر برخی ویژگی های فیزیکی خاک، آب زهکشی و ویژگی های کمی- کیفی سیب زمینی (پایان نامه کارشناسی ارشد). دانشگاه بوعلی سینا همدان، همدان، ایران.
- حسین زاد، جواد، کاظمیه، فاطمه، جوادی، اکرم و غفوری، هوشنگ (1392). زمینه ها و سازوکارهای مدیریت آب کشاورزی در دشت تبریز. نشریه دانش آب و خاک، جلد 24 شماره 2.
- حنیفه دوخت غیور، سحر، سلیمانپور، مسعود و بابازاده، رضا (1397). ارایه یک مدل بهینه سازی ریاضی برای مدیریت شبکه زنجیره تأمین آب شهری شهر ارومیه، پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه ارومیه، دانشکده فنی و مهندسی، گروه مهندسی صنایع.
- خلیلیان، م (1393). مهندسی آب رسانی شهری، انتشارات دانشگاه ارومیه، ارومیه 148.
- دادفر، حسن، الباجی، محمد، برومند نسب، سعید، جلیلیان، ستار و جعفری نیا، هوشنگ(1401). بررسی تأثیر آبیاری با فاضلاب شهری تصفیه شده و زه آب کشاورزی بر روی هدایت الکتریکی و اسیدیته خاک. ششمین همایش ملی مدیریت شبکه های آبیاری و زهکشی با تاکید بر بهره داری پایدار، دانشگاه شهید چمران اهواز. ص 780.
- ستارزاده صالحی، شیوا و جعفری، فیروز(1402). ارزیابی آسیب پذیری منطقه پنج شهر تبریز در برابر زلزله با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی، مطالعات عمران شهری،شماره 102، صص7.
- شهرستانی ح،(1393). سازماندهی و مدیریت مصرف بهینه آب در بخش کشاورزی، فصلنامه نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی، 45.
- زبر دست، الف،(1380). کاربرد فرایند تحلیل سلسله مراتبی در برنامه ریزی شهری و منطقهای، هنرهای زیبا، شماره 1
- مؤمنی، م،(1387). مباحث نوین تحقیق در عملیات«، انتشارات دانشکده مدیریت دانشگاه تهران، چاپ دوم.
- سالنامه آماری شهرداری تبریز، 1395
- سالنامه آماری شهرداری تبریز، 1399
- Arreguin-Cortes, F., Ochoa-Alejo, L. (1997). Evaluation of Water Losses in Distribution Networks. J. Water Resource Plan Management, 123, pp.284-291.
- Arfanuzzaman, M., Rahman, A. (2017). Sustainable water demand management in the face of rapid urbanization and ground water depletion for social–ecological resilience building. Global Ecology and Conservation 10 (2017), pp.9–22.
- Liu, S., Konstantopoulou, F., Gikas, Petros., G., Lazaros. (2011). A mixed integer optimization approach for integrated eater resources management. Computers and Chemical Engineering, 35 (2011), 858–875.
Safavi, H., Golmohammadi, M., Sandoval-Solis, S. (2016). Scenario - Analysis for Integrated Water Resources Planning and Management under Uncertainty in the Zayandehrud River Basin. Journal of Hydrology, pp. 1-48.
- - Ladwani, K.D., Manik, V.S. and Ramteke, D.S., 2012. Impact of domestic wastewater irrigation on soil properties and crop yield. International Journal of Scientific and Research Publications, 2 (10), pp.1-7.
- Saif. Y., Almansoori, A. (2014). Design and operation of water desalination supply chain using Mathematical modelling approach. Desalination, 351 (2014), pp. 184–201.
- Xu, T. Y., Qin, X. S., ASCE, A.M. (2014). Integrating Decision Analysis with Fuzzy Programming: Application in Urban Water Distribution System Operation. Journal of Water Resources Planning and Management. vol. 140, no. 5, pp. 638-648.
)
Volume 4, Issue 10
April 2024Pages 16-1
- Receive Date: 29 May 2024
- Revise Date: 31 July 2024
- Accept Date: 11 August 2024